Ngộ độc sắn do acid cyanhydric. Triệu chứng gồm đau bụng, nôn, nhức đầu, nặng có thể co giật, tử vong. Xử trí bằng rửa dạ dày, dùng xanh methylen hoặc natri nitrit/hyposulfit, truyền dịch và hỗ trợ hô hấp, tim mạch. Phòng ngừa bằng cách không ăn sắn đắng, gọt vỏ kỹ, luộc mở nắp.

Ngộ độc sắn: Nhận biết và xử trí

Nguyên nhân gây ngộ độc

Sắn là một loại củ quen thuộc trong đời sống, tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc nếu không được chế biến và sử dụng đúng cách. Chất độc chính trong sắn là acid cyanhydric (HCN). Hàm lượng HCN cao nhất ở vỏ và phần đầu củ sắn. Sắn càng đắng thì càng chứa nhiều acid cyanhydric. Vì vậy, không nên ăn sắn đắng.

Triệu chứng ngộ độc

Các triệu chứng ngộ độc sắn có thể khác nhau tùy thuộc vào lượng HCN hấp thụ vào cơ thể và thể trạng của từng người. Thông thường, các triệu chứng sẽ xuất hiện sau khi ăn sắn khoảng vài phút đến vài giờ.

• Triệu chứng nhẹ:
  • Đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy.
  • Nhức đầu, chóng mặt, cảm giác nóng bừng mặt.
  • Ù tai, ngứa ngáy, tê bì chân tay.
• Triệu chứng nặng: (cần đưa ngay đến cơ sở y tế)
  • Vật vã, kích động, run rẩy.
  • Co giật.
  • Suy hô hấp, tím tái.
  • Hôn mê.
  • Nguy hiểm nhất: Tử vong.

Xử trí ngộ độc sắn

Khi nghi ngờ bị ngộ độc sắn, cần thực hiện các biện pháp sơ cứu ban đầu và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

• Sơ cứu ban đầu:
  • Gây nôn để loại bỏ bớt chất độc ra khỏi cơ thể. (Lưu ý: Không gây nôn cho người bệnh đang hôn mê hoặc co giật).
  • Rửa dạ dày bằng dung dịch thuốc tím (KMnO4) loãng 1‰. Lưu ý cần được thực hiện bởi nhân viên y tế hoặc người có chuyên môn.
  • Cho người bệnh uống nước đường để làm giảm độc tính của HCN.
• Điều trị tại cơ sở y tế:
  • Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng ngộ độc và có phác đồ điều trị phù hợp.
  • Sử dụng các thuốc giải độc như xanh methylen (tiêm tĩnh mạch chậm theo chỉ định của bác sĩ). Trong trường hợp không có xanh methylen, có thể sử dụng natri nitrit và natri hyposulfit (tiêm tĩnh mạch chậm).
  • Truyền dịch (glucose 30% và glucose đẳng trương) để bù nước và điện giải.
  • Hỗ trợ hô hấp và tim mạch nếu cần thiết: Thở oxy, dùng thuốc trợ tim (long não, cafein, lobelin).

Phòng ngừa ngộ độc sắn:

• Không ăn sắn đắng hoặc sắn có mùi lạ.
• Gọt vỏ sắn thật kỹ, ngâm sắn trong nước sạch qua đêm trước khi chế biến.
• Luộc sắn kỹ, mở nắp nồi trong quá trình luộc để HCN bay hơi.
• Không ăn quá nhiều sắn cùng một lúc.
• Không cho trẻ em ăn sắn.

Lưu ý quan trọng:

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Khi có dấu hiệu ngộ độc, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo: Bộ Y Tế