Hoa Đại (Bông Sứ): Vị Thuốc Quý Từ Thiên Nhiên
Giới thiệu về cây hoa đại
Cây hoa đại, với vẻ đẹp thanh khiết và hương thơm dịu dàng, không chỉ là một loài cây cảnh được yêu thích mà còn là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Hãy cùng tìm hiểu về những công dụng tuyệt vời của loài cây này.
- Tên gọi khác: Bông sứ, chămpa (Lào), miến chi tử (Trung Quốc)
- Tên khoa học: Plumeria rubra L.var.acutiforia Bailey
- Họ: Trúc Đào (Apocynaceae)
Lịch sử sử dụng trong y học cổ truyền
Từ xa xưa, hoa đại đã được sử dụng trong dân gian để chữa nhiều bệnh khác nhau. Tuy nhiên, tác dụng hạ huyết áp của hoa đại mới được phát hiện và nghiên cứu trong những năm gần đây.
- Chữa ho, kiết lị, ỉa chảy: Dân gian thường dùng hoa đại phơi khô để sắc nước uống, giúp giảm các triệu chứng của bệnh đường ruột.
- Hạ huyết áp: Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh khả năng hạ huyết áp của hoa đại, mở ra một hướng điều trị mới cho bệnh cao huyết áp.
Nghiên cứu khoa học về tác dụng hạ huyết áp
Năm 1962, khoa Dược lý trường sỹ quan quân y Việt Nam đã thực hiện một nghiên cứu quan trọng về tác dụng của hoa đại đối với huyết áp, từ đó đưa ra những kết luận có giá trị.
- Hoa đại có tác dụng hạ huyết áp: Các thành phần trong hoa đại có khả năng làm giảm huyết áp một cách tự nhiên.
- Hoa khô có tác dụng mạnh hơn hoa tươi: Quá trình phơi khô có thể làm tăng nồng độ các hoạt chất có tác dụng hạ huyết áp.
- Cơ chế hạ huyết áp:
- Tác động vào trung tâm điều hòa huyết áp ở não bộ.
- Không gây giãn mạch ngoại biên, giúp tránh các tác dụng phụ như chóng mặt, buồn nôn.
- Không tác động vào hệ phó giao cảm, đảm bảo hoạt động bình thường của các cơ quan khác.
- Tác dụng nhanh và tương đối bền vững: Hoa đại có thể giúp hạ huyết áp nhanh chóng và duy trì hiệu quả trong thời gian dài.
- Độ độc thấp hơn rễ ba gạc: So với rễ ba gạc (một vị thuốc hạ huyết áp khác), hoa đại an toàn hơn khi sử dụng.
- Liều dùng an toàn: Nghiên cứu cho thấy có thể sử dụng hoa đại với liều lên đến 60g mỗi ngày mà không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng.
Cách dùng hoa đại chữa cao huyết áp
Để tận dụng tối đa công dụng hạ huyết áp của hoa đại, bạn có thể tham khảo cách dùng sau đây:
- Liều dùng: 12-20g hoa đại khô mỗi ngày.
- Cách dùng:
- Sắc hoa đại khô với nước.
- Uống nước sắc thay trà trong ngày.
Lưu ý: Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi sử dụng hoa đại để điều trị cao huyết áp.
Các bộ phận khác của cây hoa đại và công dụng
Không chỉ hoa, các bộ phận khác của cây hoa đại cũng có nhiều công dụng trong y học dân gian:
- Vỏ thân, vỏ rễ:
- Công dụng: Thuốc tẩy, chữa thũng nước.
- Liều dùng: 5-10g sắc uống hoặc chế thành cao đặc (0,2-2g/ngày).
- Nhựa mủ:
- Công dụng: Thuốc tẩy, chữa chai chân, vết loét.
- Liều dùng: 0,5-0,8g/ngày dưới dạng nhũ dịch.
- Lá:
- Công dụng: Chữa bong gân, sai khớp, mụn nhọt.
- Cách dùng: Giã nhuyễn đắp lên chỗ đau, có thể hơ nóng trước khi đắp.
Lưu ý: Việc sử dụng các bộ phận khác của cây hoa đại cần thận trọng và tuân theo hướng dẫn của người có chuyên môn để tránh tác dụng phụ không mong muốn.