Nỗi Lo Hóa Chất Nhuộm Thực Phẩm Giáp Tết
Mỗi dịp Tết đến, nỗi lo về an toàn vệ sinh thực phẩm lại trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thực trạng sử dụng hóa chất công nghiệp trong sản xuất và chế biến thực phẩm vẫn còn là một vấn đề nhức nhối, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
Thực trạng sử dụng hóa chất trong thực phẩm
- Hóa chất công nghiệp: GS. Lê Doãn Diên, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ Lương thực, Thực phẩm Việt Nam (VAFOST), cho biết việc sử dụng các loại hóa chất công nghiệp để tạo màu cho thực phẩm vẫn còn phổ biến. Điều này không chỉ vi phạm quy định về an toàn thực phẩm mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng về lâu dài.
- Sơn quan tài: Đáng báo động hơn, một số cơ sở sản xuất còn sử dụng loại sơn dùng để sơn quan tài để tạo màu đỏ bắt mắt cho xôi gấc. Vụ việc một đám cưới tại ngoại thành Hà Nội có phục vụ loại xôi này khiến nhiều người nhập viện là một minh chứng rõ ràng cho hậu quả nghiêm trọng của việc sử dụng hóa chất độc hại trong thực phẩm. Việc sử dụng các phẩm màu công nghiệp, đặc biệt là những phẩm màu không rõ nguồn gốc hoặc không được phép sử dụng trong thực phẩm, có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa, dị ứng, thậm chí là ung thư (Theo WHO).
- Giấm cà chua bằng hóa chất: Tại Thanh Oai (Hà Nội), nhiều nông dân giấm cà chua bằng cách nhúng vào hóa chất. Họ sử dụng một lọ thuốc bảo vệ thực vật có hòa lẫn chất kích thích sinh trưởng, nhúng cà chua còn non vào đó. Dưới tác động của những chất này, cà chua tăng trưởng nhanh hơn và ít bị sâu bệnh tấn công. Tuy nhiên, GS. Diên cũng cảnh báo rằng hàm lượng các chất độc hại trong cà chua được giấm bằng hóa chất là vô cùng lớn, gây nguy hiểm cho người tiêu dùng.
Vấn đề an toàn thực phẩm tại siêu thị
- Nguồn hàng: PGS.TS Phạm Công Thành, Trưởng bộ môn Công nghệ Thực phẩm và Công nghệ sau thu hoạch, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng nhiều siêu thị hiện nay chủ yếu nhập hàng từ các hộ thu mua, trồng trọt nhỏ lẻ. Do đó, việc đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm theo quy định là rất hạn chế. Các hộ sản xuất nhỏ lẻ thường khó kiểm soát chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất.
- Chủ siêu thị cũng lo ngại: Đáng lo ngại hơn, có thông tin cho rằng ngay cả chủ siêu thị cũng không dám ăn rau củ bán trong cửa hàng của mình. Điều này cho thấy sự bất an và thiếu tin tưởng vào chất lượng thực phẩm đang được bày bán trên thị trường.
Khó khăn trong kiểm soát hóa chất
- Hóa chất ngoài luồng: TS. Lê Thị Hồng Hảo - Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh thực phẩm quốc gia - cho biết cả Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương đều chưa kiểm soát được các loại hóa chất ngoài luồng. Điều này gây khó khăn lớn cho công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm.
- Khó xác định: TS. Hảo cũng thẳng thắn thừa nhận rằng nhiều loại hóa chất không thể xác định được. Điều này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng đang phải đối mặt với nguy cơ sử dụng thực phẩm chứa các chất độc hại mà không hề hay biết.
Giải pháp và khuyến cáo
- Sản phẩm tự nhiên: Các nhà khoa học đề xuất cần có những nghiên cứu sử dụng các sản phẩm tự nhiên thay thế hóa chất công nghiệp. Theo giới khoa học Việt Nam, hiện nay có khoảng 500 loài thực vật bản địa có các sắc tố tự nhiên có thể sử dụng làm phẩm màu thực phẩm, vốn rất giàu các kháng chất oxy hóa. Chẳng hạn, dầu gấc có thể được dùng để tạo màu đỏ cho xôi, nghệ tạo màu vàng cho thịt gà, v.v…
- Thực phẩm tươi: TS. Thành khuyến cáo người dùng nên tránh mua các sản phẩm bảo quản lâu ngày mà nên mua thực phẩm tươi rồi bảo quản ở chế độ đông lạnh. Rau củ nên được bọc trong túi nilon và để lạnh để giữ được độ tươi ngon và giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn.